picture
picture
picture
picture
 

 รายงานกฎหมายเชิงปฏิบัติและปัญหาการอยู่อาศัยของคู่สมรสต่างชาติในไต้หวัน (20060110)

 
picture
 
ตัวอย่างกฎหมายเชิงปฏิบัติของคู่สมรสต่างชาติ
 
(1) กรณีแต่งงานปลอมเพื่อค้าประเวณี

     กลุ่มอาชีพค้าประเวณีหาชายไต้หวันที่ไม่มีงานทำสมรสกับหญิงสาวต่างชาติ  เพื่อนำหญิงต่างชาติเข้ามาค้าประเวณีในไต้หวัน เมื่อถูกจับกุมและดำเนินคดีในข้อหาบ่อนทำลายขนมธรรมเนียมอันดีงามของสังคม หลังจากคุมขังแล้วจะถูกเนรเทศออกนอกประเทศตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 27 ฐานทำงานที่ไม่ตรงกับวัตถุประสงค์การอยู่อาศัย  และจะถูกเพิกถอนใบถิ่นอยู่ตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 30 และจะถูกห้ามเข้าไต้หวันเป็นเวลา 10 ปี ตามข้อกำหนดด้านการจัดการข้อมูลเข้าออกประเทศของชาวต่างชาติ ซึ่งคู่สมรสชาวไต้หวันสามารถเตรียมเอกสารที่เกี่ยวข้องยื่นคำร้องต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อขอลดหย่อนหรือยกเลิกการห้ามเข้าประเทศดังกล่าวได้ โดยกระทรวงมหาดไทยจะจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อสอบสวนอนุมัติเป็นการเฉพาะขึ้น ส่วนชายไต้หวันจะถูกดำเนินคดีในข้อหาปลอมแปลงเอกสารต่อไป

 
(2)กรณีการสอบใบขับขี่รถจักรยานยนต์และการทำผิดกฎจราจร
     คู่สมรสต่างชาติหากต้องการขับขี่รถจักรยานยนต์จะต้องสอบใบขับขับขี่ที่สำนักงานขนส่งเช่นกัน โดยแต่ละสำนักงานขนส่งจะดำเนินการตามขั้นตอน โดยจะมีล่ามคอยอำนวยความสะดวกให้ในเวลาสอบข้อเขียน คู่สมรสต่างชาติหากทำผิดกฎจราจรจะต้องรับใบสั่งเช่นกัน
 
(3)ปัญหาสิทธิ์การอยู่ต่อในไต้หวันกรณีหย่าหรือคู่สมรสเสียชีวิต
       ตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 29 ข้อ 2 กำหนดว่า คู่สมรสต่างชาติในระหว่างอยู่ในไต้หวัน หากคู่สมรสเสียชีวิต สามารถอยู่ไต้หวันต่อได้ ทั้งนี้พิจารณาตามหลักของมนุษยธรรมและสิ่งที่ควรได้  คู่สมรสต่างชาติหากยังไม่ได้บัตรประชาชน  สามีเสียชีวิตก่อนและต้องอุปการะเลี้ยงดูบุตรหรือดูแลพ่อแม่สามี ให้ใช้ใบถิ่นที่อยู่พำนักอยู่ในไต้หวันต่อไปได้  หากได้รับใบรับรองอนุญาตให้ถือสัญชาติแล้ว  ทางกรมทะเบียนราษฎร์ชี้แจงกรณีของการเสียชีวิตลงของคู่สมรสว่า โดยหลักการของคำมั่นสัญญาแล้ว  สามารถดำเนินการขอสัญชาติและทะเบียนบ้านต่อได้  ส่วนปัญหาการอยู่ต่อในไต้หวันกรณีหย่านั้น  วัตถุประสงค์ของการอยู่ได้สิ้นสภาพลง  แต่ตามความในกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 30 (รวม 9 ข้อ) ไม่ได้กำหนดให้ยกเลิกใบถิ่นที่อยู่ ฝ่ายบริหารไม่มีสิทธิ์ในการวินิจฉัยตัดสิน  จากการตรวจสอบข้อกฎหมายว่าด้วยขั้นตอนการบริหารมาตรา 123 กำหนด การจัดการในทางบริหารที่ถูกต้องตามกฎหมายของการมอบหมายผลประโยชน์ ผู้ที่อยู่ในข้อหนึ่งข้อใดใน 5 ข้อ ให้หน่วยงานจัดการเดิมยกเลิกทั้งหมดหรือบางส่วนตามอำนาจหน้าที่ การหย่าโดยวิธีการตกลงยินยอมนั้น ฝ่ายคู่สมรสต่างชาติสามารถอยู่ในไต้หวันได้ถึงวันที่ครบกำหนดของใบถิ่นที่อยู่ หากเป็นกรณีหย่าโดยวิธีการฟ้องหย่า และอยู่ในระหว่างการดำเนินการในชั้นศาล ก่อนใบถิ่นที่อยู่ครบกำหนด 1 เดือนให้คู่สมรสต่างชาติ นำหลักฐานการฟ้องหย่าของศาลไปยื่นขอต่ออายุใบถิ่นที่อยู่ต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ต่อได้ครั้งละ 1 เดือน จนกว่าศาลจะพิพากษาถึงที่สุด หลังหย่าแล้วคู่สมรสต่างชาติหากได้สิทธิ์ในการปกครองบุตร เนื่องจากความจำเป็นในการเลี้ยงดูบุตร สามารถขอทำใบถิ่นที่อยู่หรือใบถิ่นที่ถาวรตามระเบียบวิธีการมาตรา 8 ข้อ 3 กำหนดได้ภายใน 1ปี
 
(4)ปัญหาสิทธิ์การอยู่ต่อในไต้หวันกรณีหย่าในขณะถือใบถิ่นที่อยู่ไต้หวัน
      ตามที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองสาขาเกาสง กระทรวงมหาดไทยกำหนด หญิงต่างชาติผู้นั้นมีบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะและได้รับสิทธิ์ปกครองบุตรจากศาล สามารถดำเนินการขอใบตั้งถิ่นที่อยู่และได้รับบัตรประชาชนต่อได้  หากขณะหย่าไม่มีบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ สามารถเลือกต่ออายุใบถิ่นที่อยู่ไต้หวันหรือขอหนังสือเดินทางใหม่จากรัฐบาลไทยเพื่อเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิม
 
(5)ปัญหาใบถิ่นที่อยู่หมดอายุในระหว่างขอโอนสัญชาติ
     คู่สมรสต่างชาติเมื่ออยู่ไต้หวันครบ 3 ปีแล้วยื่นคำร้องขอโอนสัญชาติไต้หวัน จะต้องสละสัญชาติเดิม เนื่องจากระหว่างการขอหลักฐานการสละสัญชาติที่ยุ่งยากใช้เวลาอยู่นั้น ใบถิ่นที่อยู่เกิดหมดอายุ  หากวันที่เริ่มมีผลบังคับใช้ของการสละสัญชาติอยู่ในระหว่างใบถิ่นที่อยู่มีอายุ ใบถิ่นที่อยู่หมดยังอายุสามารถยื่นขอต่ออายุได้หลังเสียค่าปรับตามจำนวนวันที่หมดอายุ หากวันที่มีผลบังคับใช้ของการสละสัญชาติเริ่มหลังวันหมดอายุของใบถิ่นที่อยู่ ให้เป็นไปตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 24 ข้อ 2  กำหนดคือ ผู้ที่สละสัญชาติเดิมแต่ยังไม่ได้สัญชาติไต้หวัน ให้ไปยื่นขอทำใบถิ่นที่อยู่ภายใน 15 วันนับจากวันเกิดเหตุ โดยนับจากวันที่เริ่มมีผลบังคับใช้ของการสละสัญชาติ กล่าวคือให้ทำใบถิ่นที่อยู่ใหม่สำหรับบุคคลไร้สัญชาตินั้นเอง แล้วยื่นให้ยื่นคำร้องขอโอนสัญชาติอีกครั้งเมื่อครบ 3 ปี
 
(6)ปัญหาสัญชาติเด็กที่เกิดในไต้หวันจากพ่อแม่ต่างสัญชาติ
     ตามกฎหมายสัญชาติฉบับปรับปรุงแก้ไขลงวันที่ 9 ก.พ. 2543 มาตรา 2 กำหนด ขณะที่เด็กเกิดมีพ่อหรือแม่เป็นพลเมืองไต้หวันย่อมมีสัญชาติไต้หวัน คือพ่อแม่ต่างสัญชาติหากฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดมีสัญชาติไต้หวัน เด็กจะต้องแจ้งเกิดและได้สัญชาติไต้หวันทันที  การเดินทางออกจากไต้หวันครั้งแรกจะต้องใช้หนังสือเดินทางไต้หวัน กรณีพ่อแม่เป็นชาวต่างชาติทั้งคู่ เด็กที่เกิดในไต้หวัน  ตามกฎหมายว่าด้วยสวัสดิการเด็กมาตรา 2 กำหนด เมื่อมีเด็กเกิดใหม่ ผู้ทำคลอดจะต้องแจ้งรายละเอียดการคลอดให้หน่วยงานทะเบียนราษฎร์และสาธารณสุขทราบภายใน 10 วัน และตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองมาตรา 24 ข้อ 3 กำหนด เด็กต่างชาติที่เกิดในไต้หวันจะต้องยื่นขอใบถิ่นที่อยู่ ตามกฎหมายทะเบียนราษฎร์มาตรา 59 กำหนด ชาวต่างชาติที่อยู่อาศัยในไต้หวัน วิธีการตรวจสอบ ให้กระทรวงมหาดไทยและกระทรวงการต่างประเทศกำหนดด้วยกัน ผู้ทำคลอดหรือโรงพยาบาลจะต้องแจ้งเรื่องแก่สถานีตำรวจในเขตท้องที่ที่พ่อแม่ของเด็กอยู่อาศัย
 
(7)กฎหมายว่าด้วยการใช้กฎหมายแพ่งที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ
     กฎหมายหมายนี้บังคับใช้มาตั้งแต่วันที่ 6 มิ.ย. 2496 ไม่เคยมีการแก้ไข กำหนดอำนาจการปกครองชาวต่างชาติ นิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาในด้านการกระทำทางกฎหมาย กาลเวลาที่เปลี่ยนไป มีบางอย่างไม่เหมาะสมกับคู่สมรสต่างชาติ และไต้หวันได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของ WTO มีจำนวนชาวต่างชาติเดินทางมาไต้หวันมากขึ้น รัฐบาลได้เสนอข้อปรับปรุงแก้ไขกฎหมายใหม่ต่อสภานิติบัญญัติเพื่อพิจารณา  ส่วนการฟ้องหย่าของคู่สมรสต่างชาติ ให้ใช้กฎหมายว่าด้วยการใช้กฎหมายแพ่งที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศมาตรา 14 และ 45 กำหนด ให้ใช้กฎหมายไต้หวันบังคับ
 
(8)การดำเนินการกรณีมีการหลบหนี  
     คู่สมรสต่างชาติหลบหนีหรือหายออกจากบ้านไป ผู้มีความเกี่ยวข้อง แจ้งความสถานีตำรวจขอความช่วยเหลือในการสืบหา สถานีตำรวจที่รับแจ้งเหตุจะดำเนินการสืบหาจากหลักฐานการเดินทางเข้าออกไต้หวันและใบถิ่นที่อยู่ หากถูกตำรวจตรวจพบหรือกลับมาบ้านด้วยตนเอง จะต้องแจ้งยกเลิกการค้นหาด้วย หากเดินทางออกจากไต้หวันแล้วจะไม่จัดอยู่ในข่ายค้นหาอีก ให้ผู้แจ้งความขอให้ตำรวจออกหนังสือรับรองคู่สมรสหายตัวและอยู่ระหว่างการค้นหาของตำรวจ เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการฟ้องหย่าในชั้นศาลต่อไป
 
(9)กรณีคู่สมรสต่างชาติมีการใช้ความรุนแรงในครอบครัว 
     ตามประกาศของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ “ข้อควรดำเนินการเกี่ยวกับคู่สมรสจีนจากแผ่นดินใหญ่และคู่สมรสต่างชาติที่มีการใช้ความรุนแรงในครอบครัว” กำหนดว่า หากเอกสาร (หนังสือเดินทางหรือใบถิ่นที่อยู่ ) ถูกยึดไว้  สามารถขอให้ตำรวจไปเอาเอกสารคืนด้วยยังที่พัก หากฝ่ายตรงข้ามปฏิเสธที่จะคืนหลักฐานให้  ผู้ถูกทำร้ายสามารถลงชื่อทำ“ใบรับรองหลักฐานถูกยึดไว้จนไม่สามารถใช้ได้” ซึ่งสามารถแสดงคู่กับคำสั่งคุ้มครองจากศาลที่เรียกว่า保護令 และหลักฐานอื่น ยื่นขอให้ทำการยกเลิกหลักฐานเดิมและอายุการใช้งาน พร้อมยื่นขออกหลักฐานใหม่ให้ ได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง  หากเป็นผู้ถูกใช้ความรุนแรงในครอบครัว และถูกแจ้งว่าเป็นผู้ที่หายตัวไป ก็สามารถใช้หลักฐานการใช้ความรุนแรงในครอบครัว ยื่นเรื่องต่อให้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองให้ยกเลิกยกเลิกการค้นหาได้  หากเป็นผู้ที่ถือคำสั่งคุ้มครองจากศาล ก็สามารถใช้เป็นหลักฐานต่ออายุใบถิ่นที่อยู่ได้จนกว่าจะครบกำหนดของใบคำสั่งคุ้มครองจากศาล หากใบคำสั่งคุ้มครองจากศาลหมดอายุก็ให้พิจารณาเป็นรายกรณี
 
(10)ระยะเวลาที่มีผลตามกฎหมายของการจำกัดหรือสละการรับมรดก
     เมื่อมีญาติเสียชีวิต ตามกฎหมายแพ่งมาตราที่ 1174 ข้อ 2 กำหนดการรับมรดกและหนี้สิน  หากต้องการจำกัดการรับมรดก ให้ทำบัญชีรายละเอียดมรดกและแจ้งขอจำกัดการรับมรดกได้ที่ศาลท้องถิ่นในท้องที่ที่อาศัยอยู่ ภายใน 3 เดือนนับแต่วันรับมรดกเป็นต้นไป หากต้องการสละการรับมรดก ให้ทำหนังสือยื่นคำร้องต่อศาลท้องถิ่นภายใน 2 เดือนนับจากวันที่ทราบว่าเป็นผู้รับมรดก และทำหนังสือแจ้งแก่ผู้ที่ตกเป็นผู้รับมรดกในลำดับต่อไปด้วย เพื่อไม่ต้องแบกรับภาระหนี้สินอันมากมายของผู้ตายจนทำให้ความเป็นอยู่ลำบาก ซึ่งขั้นตอนเดินเรื่องไม่ยุ่งยากแต่อย่างใด
 
(11)ปัญหาการค้ามนุษย์
     ไต้หวันถูกประเมินต่ำลงให้ตกอยู่ในระดับ 2 จากรายงานการขนย้ายค้ามนุษย์ของสหรัฐฯประจำปี 2548  ไต้หวันยังไม่มีการแยกการกักกันของผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปีและผู้เคราะห์ร้ายจากการค้ามนุษย์ และยังไม่ได้ดำเนินการจับกุมตามกฎหมายขั้นเด็ดขาดกับกลุ่มผู้ขนย้ายค้ามนุษย์ ไต้หวันควรเพิ่มการปกป้องผู้เคราะห์ร้ายและให้ความร่วมมือกับองค์กรไม่แสวงผลกำไร ร่วมกันตอบโต้กลุ่มผู้ค้ามนุษย์ทั้งหลาย
 
(12)ปัญหาการเป็นสาวบาร์นั่งเป็นเพื่อนดื่มเหล้าหรือทำอาชีพบริการนวด
     เนื่องด้วยมีคู่สมรสต่างชาติบางส่วน (คู่สมรสต่างชาติชาวเวียดนามเป็นส่วนมาก) ถูกเพื่อนในหมู่บ้านชักชวนให้ทำงานเป็นสาวบาร์เป็นเพื่อนดื่มเหล้าในร้านอาหาร ร้องเพลงคาราโอเกะจนถึงขั้นเล่นการพนัน จนเป็นปัญหาที่พบเห็นได้ในปัจจุบัน จากกฎหมายปัจจุบันนั้น ไม่มีข้อกำหนดที่สามารถลงโทษได้  หน่วยงานหลักที่ดูแลด้านแรงงานยังไม่ได้กำหนดว่าเป็นงานผิดกฎหมาย ผู้ที่ทำงานบริการนวด ถือว่าขัดต่อกฎหมายปกป้องผู้ทุพพลภาพข้อที่37 ที่กำหนดว่า ผู้ที่ไม่ได้ตาบอดไม่สามารถทำงานอาชีพนวดได้ ผู้ฝ่าฝืนจะถูกปรับตั้งแต่10000 เหรียญไม่เกิน 30000 เหรียญ คู่สมรสต่างชาติที่มีความประพฤติไม่เหมาะสม การต่ออายุใบถิ่นที่อยู่จะให้ต่อได้เพียง 1 ปี
 
(13)ปัญหาเรื่องสิทธิ์ในการปกครองบุตรกรณีสถานภาพการสมรสสิ้นสุด
     สิทธิ์ในการปกครองบุตรสามารถตกลงยินยอมกันหรือใช้คำสั่งจากศาล และสามารถเปลี่ยนการลงบันทึกได้ตลอดเวลา หากไม่ยอมมอบบุตร ก็สามารถยื่นขอคำสั่งจากศาลทำการบังคับส่งมอบตามขั้นตอน เพื่อป้องกันคู่สมรสต่างชาตินำบุตรเดินทางออกนอกประเทศ ก็สามารถยื่นขอคำสั่งการอายัดบุคคลชั่วคราวจากศาล จำกัดการเดินทางออกนอกประเทศของบุตรได้
 
(14)คู่สมรสต่างชาติให้ญาติที่เดินทางมาเยี่ยมทำงานเป็นแม่บ้านหรือผู้อนุบาลชั่วคราวในที่พักมีความผิดตามกฎหมายแรงงานหรือไม่
     ตามคำอธิบายของคณะกรรมการการแรงงาน ลงวันที่ 14 พ.ย.2548 ระบุว่า ญาติของคู่สมรสต่างชาติเดินทางมาไต้หวันเพื่อช่วยดูแลเด็กที่คู่สมรสต่างชาติเกิด ทำงานบ้าน และดูแลคู่สมรสต่างชาติในช่วงอยู่เดือน ไม่ถือเป็นการกระทำเพื่อการค้าและผลกำไร ถือเป็นการกระทำการช่วยเหลือซึ่งกันและกันในสังคม จึงไม่ควรถูกลงโทษโดยถือว่าทำผิดกฎหมายแรงงาน แต่จำเป็นต้องพักอาศัยอยู่ตามกำหนดเวลาของวีซ่า ใช้เหตุผลการเยี่ยมญาติคือคู่สมรสต่างชาติเดินทางมาไต้หวัน พักอาศัยอยู่ยังที่พักของคู่สมรสต่างชาติทำงานช่วยเหลืองานบ้านเท่านั้น
 
 
 

 

picture
picture
picture
picture

Radio Taiwan International
No.55 Pei An Road Taipei, Taiwan. R.O.C.
www.rti.org.tw